Aquarel op doek: kan dat op schildersdoek? Zo doe je het

Schilder je graag met aquarel? Dan vraag je je misschien weleens af of aquarel op doek kan: laat je het vertrouwde papier voor wat het is en werk je met aquarelverf op schildersdoek?

Waarom zou je met aquarel op doek willen schilderen?

Aquarelpapier is niet voor iedereen de ideale keuze. Veel kunstenaars willen graag direct op doek met aquarel experimenteren, vaak uit pure nieuwsgierigheid. Een ander voordeel: een aquarel op doek hang je meteen als compleet schilderij aan de muur, zonder glas en zonder sierlijst, die het werk een heel andere uitstraling zouden geven. Ook de unieke structuur van het doek kan een reden zijn om er met aquarelverf op te werken.

Waarom is aquarelpapier de beste ondergrond voor aquarel?

Voordat we kijken of en hoe je op schildersdoek met aquarel kunt schilderen, eerst een blik op papier: de meest gebruikte ondergrond voor aquarel. Niet elk papier is geschikt. Papieren verschillen in dikte, samenstelling en productiewijze, en bij aquarel draait alles om het gebruik van veel water. Je hebt dus aquarelpapier nodig, dat voor deze techniek is gemaakt.

Aquarelpapier is handgeschept of machinaal gemaakt. Dat is het eerste verschil en het zorgt voor een groot prijsverschil. Papier van topkwaliteit is gemaakt van 100% katoen en zuurvrij, zodat het papier en je werk erop na verloop van tijd niet vergelen. Hoe je het juiste papier kiest, lees je in Hoe kies je het juiste aquarelpapier?

Ook de dikte is belangrijk, want daarvan hangen de absorptie en het gedrag van het papier af zodra je er water en verf op aanbrengt. Papier lichter dan 300 g/m² zet je vóór het werken vast met afplakband, zodat het tijdens het schilderen niet gaat kreuken en de beweging van de verf niet hindert.

Let bij het kopen ook op de structuur van het papier:

• warmgeperst (hot-pressed) is extreem glad;
• koudgeperst (cold-pressed) is middelfijn;
• ruw (rough) heeft een grove structuur.

Hoe schilder je met aquarelverf op schildersdoek?

Welke uitdagingen heeft schildersdoek voor aquarel?

Schildersdoek dat speciaal voor aquarel is gemaakt, of een primer of gesso waarop je met aquarelverf werkt, is moeilijk te vinden. Het grootste probleem van klassiek schildersdoek is de beperkte absorptie, en die is bij aquarel juist een van de belangrijkste eigenschappen. Een doek dat is voorbereid voor acryl- of olieverf absorbeert veel minder dan aquarelpapier. Daardoor haal je niet dezelfde resultaten als op papier en moet je anders werken:

• De verf heeft veel meer tijd nodig om te drogen, dus je wacht langer voordat je de ene kleur over de andere kunt schilderen.
• Het pigment hecht slecht aan het doek, omdat het doek de verf niet kan „opzuigen” en aan zich kan binden.
• Met elke volgende haal van het penseel over een bestaande verflaag verschuif je het pigment, waardoor de kleuren niet over elkaar liggen maar door elkaar lopen.

Welke voordelen heeft aquarel op doek?

Dat alles hoeft geen probleem te zijn als je bereid bent je manier van werken aan te passen aan de mogelijkheden van schildersdoek. Sommige eigenschappen pakken nadelig uit, andere zijn juist een voordeel:

• Doordat het doek gespannen is, kreukt het niet zoals dunner papier kan doen.
• Je hoeft het werk niet achter glas te zetten of te lijsten.
• Door de langere droogtijd heb je meer tijd om te corrigeren.

Canvas prepareren voor aquarel: zo verhoog je de absorptie

Wil je experimenteren en betere resultaten behalen? Zoek dan naar speciale primers of gesso-producten waarmee je het schildersdoek bestrijkt om de absorptie te verhogen en een papierachtige ondergrond te creëren. Zo'n product bevat meer vulstof (poedervormige materialen die de massa dikker maken) dan klassieke gesso, die bedoeld is voor bijvoorbeeld schilderen met acrylverf.

Je kunt ook zelf proberen er een te maken: voeg aan een acrylprimer of gesso vulstof in poedervorm toe, zoals calciumcarbonaat (wit krijt) of kaolien.

---

Lees ook op onze blog

• Is het mogelijk en hoe schilder je op een doek zonder spieraam?
• Hoeveel weet je eigenlijk over de aquareltechniek?
• 12 tips voor beginners: zo begin je met aquarelschilderen