Kalligrafie leren en je handschrift verbeteren

Wil je kalligrafie leren, maar weet je niet waar je moet beginnen? Kalligrafie is een schrijfstijl en tegelijk een kunstvorm. In dit artikel lees je wat kalligrafie is, welk gereedschap je nodig hebt en hoe je in zes stappen begint.

Wat is kalligrafie?

Kalligrafie is een schrijfstijl en tegelijk een kunstvorm. Het woord komt van de Griekse woorden „kallos” (schoonheid, kunst) en „graphia” (schrijven). Mooi handschrift heet dus kalligrafie. Het is een van de mooiste manieren om te schrijven, maar het is niet voor iedereen gemakkelijk om het goed te doen!

Het gaat om met de hand geschreven letters, gemaakt zonder drukpers. Kalligrafie bestaat al eeuwen en is uitgegroeid tot een zeer complexe kunstvorm. Van klassiek gotisch schrift tot moderne stijlen: elke stijl heeft zijn eigen charme en specifieke regels.

Kalligrafie werd eerst in China beoefend en verspreidde zich daarna naar Japan en Zuid-Korea. In het verleden stonden kalligrafen in hoog aanzien. Veel van hen waren zelfs monniken, die hun vaardigheden gebruikten om prachtige kunstwerken te maken. Tegenwoordig wordt kalligrafie in veel landen nog altijd als kunstvorm gezien en vaak gebruikt om cadeaus of kaarten te versieren.

Welke kalligrafiepennen en welk gereedschap heb je nodig?

Wil je met kalligrafie aan de slag, dan heb je wat speciaal gereedschap nodig:

• penpunten en inkt voor kroontjespennen of vulpennen;
• penselen en inkt voor penselen;
• moderne schrijfmaterialen, zoals balpennen of gelpennen.

De pen is het belangrijkste gereedschap. Ze heeft een punt waarmee je verschillende soorten lijnen en halen zet. Er bestaan veel soorten pennen: sommige hebben brede punten, andere smalle. Welke pen je kiest, hangt af van de stijl die je wilt schrijven. Alles voor dit gereedschap vind je in de categorie kalligrafie.

Je hebt ook papier nodig. Welk papier het best werkt, hangt af van het effect dat je wilt bereiken. De inkt moet zwart zijn, zodat hij goed opvalt op het papier en niet met de achtergrond vervaagt.

Je kunt ook handlettering proberen. Dat lijkt op kalligrafie, maar is moderner en heeft meer stijl: je tekent en illustreert de letters met speciale pennen of penselen, in elke stijl, van traditioneel tot modern. Pennen voor handlettering vind je bij handlettering en brushpennen.

Kalligrafie leren: hoe begin je?

Kalligrafie leer je niet uit een boek. Het vraagt oefening en geduld, en wil je dat je resultaat eruitziet als de prachtige kunstwerken die je op Pinterest of Instagram ziet, dan kost dat even tijd. Zoals een deskundige ons zei: „Het is niet ongewoon dat iemand die nog nooit letters heeft geschreven, begint met de eigen naam en bij de tweede poging iets heel moois aflevert.” Deze zes stappen helpen je op weg:

1. Zoek een stijl die je aanspreekt. Misschien wil je een moderne of een traditionele letterstijl, die past bij de inrichting van je kantoor of huis. Kies wat het best bij je past.
2. Schaf een pen en papier aan. Meer heb je niet nodig. Gebruik een pen of potlood, een penseel of een vulpen, elk papier en elke inkt die je mooi vindt, en schrijf op elk oppervlak dat je aanspreekt. De enige voorwaarde is dat je gereedschap een fijne lijn (of twee) kan zetten.
3. Begin met de basis. Oefen eerst de basishalen voordat je hele letters schrijft.
4. Oefen, oefen, oefen! Oefen minstens 15 minuten per dag en let op nauwkeurige halen.
5. Zoek een goede leraar als je hulp nodig hebt (of gewoon meer wilt weten).
6. Bekijk video’s en lees boeken die je nieuwe dingen leren over kalligrafie of kunst in het algemeen. Online vind je volop inspiratie, bijvoorbeeld in instructievideo’s op YouTube.

Overweldigd door de keuze?

Als je met kalligrafie begint, voel je je al snel overweldigd. Er zijn zoveel gereedschappen, materialen en methoden! Waar begin je? Zoek eerst iets dat bij je persoonlijke smaak past en vind zo je eigen stijl. Heb je die gevonden, dan hoef je alleen nog oefenmateriaal te vinden.

Laat je niet ontmoedigen! Wil je jezelf echt uitdagen, kies dan een penseel in plaats van een gewone pen of potlood – die laatste twee zijn meestal veel makkelijker. Schrijf je met een penseel, dan heb je meer druk nodig dan gewoonlijk. Zorg dat je schrijfgerei voldoende inkt bevat voordat je begint, vooral als je halen over eerdere halen heen zet.

Kun je met kalligrafie je handschrift verbeteren?

Hoewel het digitale tijdperk handschrift naar de achtergrond drukt, maakt kalligrafie een comeback. Nu we vooral computers, tablets en smartphones gebruiken om te communiceren, is het bijna lastig voor te stellen dat we dat allemaal ooit niet hadden. Handschrift blijft voor kinderen een belangrijke vaardigheid: ze worden zich er bewuster van hoe ze schrijven en leren mooier schrijven.

Ook als je een slecht handschrift hebt, kun je beginnen: kalligrafie draait meer om geduld en techniek dan om je gewone handschrift. Wie de basishalen regelmatig oefent, verbetert vanzelf de fijne motoriek. Wil je vooral je dagelijkse handschrift oefenen, lees dan ook Cursief schrift: zo oefen je een elegant handschrift.

Conclusie: kalligrafie is een schrijfstijl én een kunstvorm

We hopen dat deze tips je hebben geïnspireerd tot je eerste penstreken. Kalligrafie is een mooie manier van schrijven en een kunstvorm: sommige mensen beschouwen haar als kunst, en daarom spreken ze van de kunst van de kalligrafie. Meer lezen? Ga verder met Kalligrafie voor beginners: complete gids voor de kunst van mooi schrijven.