Schildersdoek spannen op een spieraam: kies de juiste spielatten

Een schildersdoek op spieraam koop je kant-en-klaar, maar sommige schilders willen liever zelf schildersdoek spannen. Ze hebben een specifiek formaat nodig, werken met een eigen grondlaag of zoeken een doek met een andere dikte en structuur. Ook vervoer speelt mee: wie veel reist, neemt spielatten en schildersdoek op rol zonder schade mee.

Schildersdoek spannen: begin met de juiste spielatten

Een spieraam is het houten raam waarover je het doek spant. Als je het formaat van je schilderij hebt bepaald, koop je eerst houten spielatten. Plan goed hoeveel latten je nodig hebt, want de stabiliteit van het hele raam hangt daarvan af. Een onvoldoende stabiel spieraam kan vervormen zodra je het doek spant, en dan komt het schilderij niet goed uit.

Spielatten zijn er in twee soorten: zijlatten en tussenlatten. Zijlatten vormen het raam, tussenlatten versterken het. Tussenlatten met tanden haken in de uitsparingen van de zijlatten.

Welke latten heb je nodig voor een spieraam tot 70 cm?

Is de langste zijde van je raam maximaal 70 cm, dan volstaan 4 zijlatten. Voor een raam van 70 × 50 cm heb je twee latten van 70 cm en twee latten van 50 cm nodig. Een tussenlat is dan niet nodig, maar wil je het raam extra verstevigen, dan kan dat wel. Die lengte bereken je zo: trek van de kortere zijde van het raam de breedte van de latten aan beide kanten af.

Zijn de zijlatten 3,5 cm breed, dan is de tussenlat 7 cm korter dan de kortere zijde van het raam. Bij een raam van 50 × 70 cm wordt dat een tussenlat van 43 cm, die precies in het midden van de langere lat komt.

Welke latten heb je nodig voor een spieraam boven 70 cm?

Heeft een spieraam een of beide zijden langer dan 70 cm, dan heb je ook tussenlatten nodig om het raam te verstevigen. Alle zijlatten (galerijlatten) langer dan 70 cm hebben aan de binnenkant een uitsparing waarin je de tussenlat steekt, en de bijbehorende tussenlatten hebben een tand die bij het inbrengen in de zijlat haakt.

Stel dat je een raam van 60 × 90 cm wilt, met galerijlatten van 4,5 cm breed. Dan heb je nodig:

• 2 zijlatten van 60 cm
• 2 zijlatten van 90 cm
• 1 tussenlat van 51,2 cm (60 cm − 9 cm), die tussen de zijlatten van 90 cm komt

Hoe versterk je een spieraam vanaf 100 cm in beide richtingen?

Zijn beide zijden van het raam 100 cm of langer, dan versterk je het met latten die elkaar kruisen, in de vorm van een X. Je bepaalt de lengte van de tussenlatten net als in het vorige voorbeeld, alleen heb je nu twee latten nodig.

Voor een raam van 100 × 130 cm met zijlatten van 4,5 cm breed heb je bijvoorbeeld nodig:

• 2 zijlatten van 100 cm
• 2 zijlatten van 130 cm
• 1 tussenlat van 91,2 cm (100 cm − 9 cm)
• 1 tussenlat van 121,2 cm (130 cm − 9 cm)

Welke tussenlatten gebruik je bij extra lange formaten?

Het samenstellen van een extra lang raam is ingewikkelder. Wij raden aan klassieke tussenlatten te gebruiken.

Voor een raam van 150 × 50 cm met zijlatten van 4,5 cm breed heb je bijvoorbeeld nodig:

• 2 zijlatten van 150 cm
• 2 zijlatten van 50 cm
• 2 tussenlatten van 41,2 cm, die je op gelijke afstand plaatst

Deze latten zijn 2 mm langer, omdat ze geen tand hebben die in de uitsparingen van de zijlatten past. Je kunt ze overal op de zijlatten plaatsen, maar wij raden aan ze op gelijke afstand te zetten. Afhankelijk van de lengte van de zijlatten gebruik je een, twee of drie tussenlatten.

Hoe zet je de hoeken van het spieraam in elkaar?

Het in elkaar zetten van de hoeken gaat vanzelf, maar let op een paar punten:

1. Zorg dat de latten in hetzelfde vlak liggen.
2. Controleer met een winkelhaak of alle hoeken echt haaks zijn.
3. Tik de hoeken zachtjes aan met een hamer, zodat ze goed in elkaar sluiten.

Hoe plaats je de tussenlat?

Tussenlatten met een tand steek je in de bestaande uitsparingen van de zijlatten, dat levert geen problemen op. Kruisende latten leg je over elkaar en tik je zachtjes met een hamer vast.

Klassieke tussenlatten zonder tanden of uitsparingen lijken ingewikkelder, maar het enige dat telt is dat ze in het midden of op symmetrische afstanden en haaks staan. Plaats ze tussen de zijlatten en bevestig ze met spijkertjes of een nietpistool.

Welke breedte spielatten kies je: 4,5 cm of 3,5 cm?

Wij bieden spielatten in twee breedtes aan: 4,5 cm en 3,5 cm. Lees altijd de productbeschrijving en controleer de breedte, want zij- en tussenlatten combineer je alleen als ze uit dezelfde serie komen en even breed zijn.

• Galerijlatten van 4,5 cm kun je kruisen en hebben uitsparingen en tanden die het verbinden vergemakkelijken. Je bouwt er spieramen mee tot een formaat van 150 × 200 cm.
• Standaard professionele spielatten van 3,5 cm kun je niet kruisen en hebben geen uitsparingen, maar hun uiteinden zijn volledig recht. Je plaatst ze tussen de zijlatten en bevestigt ze met nietjes of spijkertjes. De langste tussenlat is 93,2 cm, dus het grootste mogelijke spieraam is 200 × 100 cm.

Hangt je doek na het spannen toch slap? Lees dan hoe je een slap schildersdoek weer strak spant en wanneer je spieën gebruikt. Twijfel je nog over het doek zelf? Vergelijk dan ECO, katoen en linnen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel tussenlatten heb je nodig voor een spieraam?

Tot 70 cm lengte volstaan 4 zijlatten. Daarboven heb je een tussenlat nodig, en zijn beide zijden 100 cm of langer, dan kruis je twee tussenlatten in een X. Bij extra lange formaten kun je een, twee of drie tussenlatten gebruiken.

Welke houten latten zijn het best voor het maken van een spieraam?

Het best zijn vuren of grenen latten die droog en recht zijn. Gebruik bij formaten boven 70 cm ook tussenlatten, die voorkomen dat het spieraam kromtrekt.

Hoe weet je of het schildersdoek strak genoeg gespannen is?

Het doek is goed gespannen als het bij tikken met je vingers klinkt als een trommel en er geen zichtbare golven in het oppervlak zitten. Span het doek gelijkmatig, vanuit het midden van de zijden naar de hoeken toe.

Heb je een canvastang of nietpistool nodig om het doek te spannen?

Met de hand kan het ook, maar een canvastang zorgt voor gelijkmatige spanning zonder de structuur van het doek te beschadigen, vooral bij dikkere doeken. Voor het vastzetten is een nietpistool voor stoffering veruit de beste keuze: snel en veilig.

Wat doe je als het schildersdoek na verloop van tijd losser wordt?

Heeft je spieraam wiggen, dan span je het doek eenvoudig weer aan. Steek de houten wiggen (spieën) in de hoeken van het raam en tik ze zachtjes met een hamer aan, waardoor het raam iets uitzet.

Wat is het verschil tussen schildersdoek op rol en een kant-en-klaar schildersdoek?

Schildersdoek op rol geeft je vrijheid bij de keuze van afmetingen en dikte van het materiaal, ideaal voor afwijkende formaten. Een kant-en-klaar schildersdoek is een gemakkelijke keuze voor kunstenaars die direct willen beginnen met schilderen.